Top Module Empty
powered_by.png, 1 kB
Αρχική Σελίδα arrow Τελευταία νέα arrow Τελευταία arrow Διημερίδα Τέχνη-Πολιτισμό 1η ημέρα
Διημερίδα Τέχνη-Πολιτισμό 1η ημέρα PDF Εκτύπωση E-mail
Γράφει ο/η Νεκτάριος Σαμαρτζής   
06.12.06
Η εισήγηση του σωματείου μας για την 1η ημέρα έγινε από τον εκπρόσωπό μας στη Π.Ο.Θ.Α  Νεκτάριο Σαμαρτζή....

Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι.

Είναι μεγάλη μας τιμή και χαρά η συμμετοχή μας σε μία διημερίδα που αφορά την τέχνη και τον πολιτισμό , σε μια εποχή που οι αρχές και οι αξίες αλλοιώνονται καθημερινά με ταχύτατους ρυθμούς. Πρώτη φορά μας δίνεται η ευκαιρία σαν Σωματεία της Ε.Λ.Σ  να εκφράσουμε τις σκέψεις μας, τους προβληματισμούς μας , κι αν θέλετε φυσικά, και τις προτάσεις μας για  τα μεγάλα προβλήματα του μοναδικού Λυρικού μας Θεάτρου, που σχετίζονται άμεσα με την πορεία του πολιτισμού στην Ελλάδα. Η κοινή Ευρωπαϊκή πολιτιστική γραμμή που αποφασίστηκε στη Θεσσαλονίκη το 2003, θα οδηγήσει στην σταδιακή έκπτωση και τελμάτωση του πολιτισμού μας. Τη στιγμή αυτή που μιλάμε, βρίσκονται σε εξέλιξη γεγονότα πρωτοφανή στο χώρο του Λυρικού μας Θεάτρου, που κλονίζουν τα θεμέλια του πολύτιμου αυτού θεσμού, δημιουργώντας ταυτόχρονα εργασιακή ανασφάλεια και ψυχικό μαρασμό στους εργαζόμενους. Η αδικαιολόγητη καθυστέρηση της αντικατάστασης του Καλλιτεχνικού Διευθυντή από την ηγεσία του ΥΠΠΟ, δημιούργησε σωρεία προβλημάτων διοικητικών και οικονομικών, που συντέλεσαν στην μη εύρυθμη λειτουργία του Θεάτρου. Η απουσία  της πλειοψηφίας των βουλευτών κατά την πρόσφατη συζήτηση της επερώτησης του ΚΚΕ σχετικά με την πορεία του πολιτισμού στην Ελλάδα , με αποκορύφωμα την πρωτοφανή δήλωση  του υφυπουργού πολιτισμού, ότι στη σημερινή εποχή η Εθνική Λυρική Σκηνή πρέπει να οδηγηθεί σε λογική management και χορηγιών,  παρουσιάζει την πραγματικά θλιβερή εικόνα της λανθασμένης και κατευθυνόμενης, από την νέα τάξη πραγμάτων,  αντιμετώπισης της Πολιτείας.   

 Όπως ορθά δήλωσε ο Δήμαρχος του Ντίσελντορφ στα εγκαίνια της νέας όπερας της πόλης του , η ζωντάνια κι ο πολιτισμός ενός κράτους ,αντικατοπτρίζονται στα θέατρα του. Το να μην είναι σε θέση ένα κράτος να επιχορηγεί πλουσιοπάροχα τα θέατρά του και να τα διατηρεί σε ανώτερο πνευματικό επίπεδο, είναι δείγμα μαρασμού και κατάπτωσης.

Σ' αυτήν την σταδιακή παρακμή των μουσικών μας πραγμάτων, έχουμε μια ακμή του Μεγάρου Μουσικής, μια ιδιωτική πρωτοβουλία με χρήματα των φορολογουμένων, όπως σωστά διαπίστωσε σ’ ένα άρθρο του ο κ. Περικλής Κοροβέσης. Και συνεχίζοντας έγραψε:  «Μακάρι όλοι οι πλούσιοι ιδιώτες να έκαναν επενδύσεις στον πολιτισμό. Επιπλέον έχουν και φαντασία. Ενώ όλοι περιμέναμε ένα υπόγειο γκαράζ, μας προέκυψε ένα υπόγειο συνεδριακό κέντρο και μια υπερσύγχρονη όπερα. Αλλά τι σόι ιδιώτες είναι αυτοί που καταδέχονται να πάρουν δημόσιο ή κοινοτικό χρήμα;» Και θα συμφωνήσω με τη κ. Βάσω Παπαντωνίου που σε επιστολή της στην «Καθημερινή» έγραφε: «Το Μέγαρο Μουσικής έφερε σε επαφή το αθηναϊκό κοινό με σημαντικές ορχήστρες, μαέστρους, σολίστ, όμως αυτή η φαινομενική προσφορά καλύπτει τον έλεγχο και τη φίμωση όσων δεν υποκύπτουν στους όρους του». Η καταγγελία της γνωστής υψίφωνου είναι πολύ σοβαρή. Δίνονται κρατικά χρήματα για φίμωση της καλλιτεχνικής δημιουργίας που κινείται με άλλους όρους;

Την ανησυχία μας αυτή για την κατευθυνόμενη καλλιτεχνική δημιουργία και την εμπορευματοποίηση του πολιτισμού έφτασε η στιγμή να την περάσουμε σε κάθε πολίτη της χώρας μας και να του ζητήσουμε να συμμετέχει ενεργά στην προσπάθεια αποτελμάτωσης του πολιτισμού.

 

Ας κάνουμε όμως μία γρήγορη ιστορική αναδρομή στο χώρο των μελοδραματικών θεάτρων. 

Από τα μέσα του 1920 μέχρι λίγα χρόνια προ του Β΄Παγκοσμίου πολέμου, είχε παρατηρηθεί στις Ευρωπαϊκές πόλεις μια σοβαρή κρίση στα μελοδραματικά θέατρα, σε σημείο που νόμισαν πολλοί πως σήμανε οριστικά το τέλος της όπερας. Δεν της έδιναν ζωή περισσότερη από δέκα χρόνια και ήταν όλοι –οι αντιμελοδραματικοί βέβαια περισσότερο- της γνώμης, πως η περίεργη αυτή μουσικοθεατρική τέχνη, με τους απαράδεκτους μουσικούς διάλογους και …τραγουδιστικούς θανάτους θα έσβηνε πια οριστικά. Μεγάλα μελοδραματικά θέατρα όπως οι όπερες του Βερολίνου ,της Βιέννης ,του Λονδίνου, του Παρισιού κ.α είχαν τρομερές οικονομικές δυσχέρειες και απειλούνταν με οριστικό κλείσιμο.

Ο χρόνος όμως απέδειξε εντελώς τα αντίθετα και φάνηκε πως η γενική οικονομική κρίση που μάστιζε τότε όλον τον κόσμο, είχε και τον αντίκτυπό της στο μελοδραματικό θέατρο και πως δεν είχε καθόλου μειωθεί το ενδιαφέρον του κοινού.

Πραγματικά από τα τέλη του 1930 παρατηρήθηκε μια καταπληκτική εξέλιξη της μελοδραματικής τέχνης και παρά τον πόλεμο και τα δυσάρεστα επακόλουθά του, καινούργια θέατρα άνοιξαν παντού, ακόμα και σε χώρες χωρίς καμιά μελοδραματική παράδοση, όπως στην Νορβηγία, Τουρκία, Ιαπωνία και αλλού.

Έτσι σήμερα στην Κεντρική Ευρώπη, ιδιαίτερα στην Αυστρία, Γερμανία, Ιταλία και Ελβετία,  η όπερα βρίσκεται σε πραγματική άνθιση.

Η όπερα στις χώρες αυτές, έχει καθιερωθεί σαν ο καθρέφτης του πολιτισμού τους και η ύπαρξη μελοδραματικού θεάτρου σε κάθε πόλη, θεωρείται κάτι το εντελώς απαραίτητο.

Ιδιαίτερα πρέπει να παραδειγματιστούμε από τη Γερμανία , όπου η   όπερα κατέχει εντελώς ξεχωριστή θέση στο μουσικό της πολιτισμό, δίνοντας ταυτόχρονα τις βασικές κατευθύνσεις για την εξέλιξη του μουσικού αυτού είδους και στις άλλες πολιτισμένες  χώρες. Γι’ αυτό η Γερμανία θεωρείται σήμερα η κατεξοχήν χώρα της όπερας. Με τα πολυάριθμα μελοδραματικά της θέατρα, την υποδειγματική τους λειτουργία, την εμφάνιση πολλών σημαντικών νέων συνθετών τα τελευταία χρόνια, την προοδευτική  εξέλιξη στη σκηνοθεσία και σκηνογραφία, την ιδιαίτερη προσοχή στην εκπαίδευση φωνών, όπου αποδίδεται πολύ μεγαλύτερη σημασία στην εσωτερικότητα και την τεχνική  κατάρτιση  παρά στις εξωτερικές φωνητικές επιδείξεις, κατόρθωσε, το αμφισβητούμενο αυτό καλλιτεχνικό είδος, να το εξυψώσει και να το φτάσει σ’ επίπεδο ανώτατης και αληθινής θεατρικής μουσικής Τέχνης.

Παρά λοιπόν τη μεγάλη κρίση, η παράδοση για την όπερα έχει ριζώσει βαθιά στις καρδιές του κοινού και δεν είναι δυνατόν να υπάρχει μεγάλη ή μικρή πόλη που να μη φιλοδοξεί ν’ αποκτήσει και διατηρήσει το δικό της μελοδραματικό θέατρο.

Έτσι φτάνοντας στο 1939, ιδρύεται στην Ελλάδα η Εθνική Λυρική Σκηνή, ως τμήμα του τότε Βασιλικού Θεάτρου, και ανδρώθηκε στα χρόνια της γερμανικής κατοχής. Μέσα σ’ αυτό το Λυρικό Θέατρο παρουσιάστηκαν έργα κλασσικού ρεπερτορίου αλλά και πολλά έργα Ελλήνων συνθετών. Πέρασαν μεγάλα ονόματα του λυρικού τραγουδιού (Κάλλας-Αγγελόπουλος-Βλαχοπούλου-Λάππας κ.α ), μεγάλοι αρχιμουσικοί (Σεραφίν-Καπουάνα-Μητρόπουλος-Λαυράγκας-Παρίδης κ.α) σκηνοθέτες (Γιαννόπουλος-Γεωργιάδης-Βερτ Μίλλερ-Τζεφιρέλλι κ.α).

Μετά λοιπόν από πορεία 60 και πλέον χρόνων στο Λυρικό ρεπερτόριο,  διανύουμε ήδη την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα και στην χώρα που έδωσε τα φώτα της δημοκρατίας, στη χώρα των καλών τεχνών, της αρχαίας τραγωδίας και όλων των μορφών της τέχνης, στη χώρα που αποτέλεσε την κοιτίδα του πολιτισμού για την υπόλοιπη Ευρώπη, σ’ αυτή τη χώρα το μοναδικό Λυρικό Θέατρο στεγάζεται σ’ ένα νοικιασμένο απαρχαιωμένο παλιό κινηματογράφο, που δεν πληρεί τις προϋποθέσεις των σημερινών απαιτήσεων για παραστάσεις μελοδραματικού θεάματος. Αν θέλουμε να μιλήσουμε λοιπόν για σωστή

αντιμετώπιση της πολιτείας στο μεγάλο θέμα του πολιτισμού της σύγχρονης Ελλάδας, θα πρέπει πρώτα-πρώτα να συνειδητοποιήσουμε πόσο επιτακτική ανάγκη είναι να αποκτήσουν όλες οι μεγάλες πόλεις το δικό τους Λυρικό θέατρο. Έτσι το μελόδραμα θα σταματήσει να είναι προνόμιο των λίγων πρωτευουσιάνων, αρχίζοντας η σταδιακή αποκέντρωση του πολιτισμού, δίνοντας ταυτόχρονα την ευκαιρία σε περισσότερο κόσμο να προσεγγίσει αυτή την «ακαταλαβίστικη» τέχνη και να μυηθεί στο απρόσιτο αυτό είδος.
Τελευταία ανανέωση ( 06.12.06 )
 
< Προηγ.   Επόμ. >
© 2018 www.chorels.gr
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.
H ελληνική διανομή είναι μια προσφορά της onScreen